زردی دوره نوزادی

زردی نوزادی عبارت از زرد شدن جلد، غشاهای مخاطی و سفیدی چشم نوزاد در اثر بلند رفتن مقدار بیلی‌روبین در خون می‌باشد.

انواع زردی نوزادی:

• • • زردی فزیولوژیک: شایع‌ترین نوع زردی در نوزادان بوده و معمولاً بعد از بیست و چهار ساعت بعد از تولد ظاهر می‌شود و در اکثر موارد بدون عارضه بهبود می‌یابد.
    • زردی پتالوژیک: در ساعت های اول بعد از تولد ایجاد می شود و نوع غیرطبیعی زردی است که نیاز به ارزیابی و تداوی عاجل دارد.

عوامل ایجاد زردی نوزادی:

• • • عدم توافق گروپ‌های خونی مادر و نوزاد
    • انتانات
    • بعضی دواها
    • امراض ژنتیکی
    • پولی‌سایتمیا
    • نوزادان بعد از معیاد
    • تأخیر در بستن بند ناف
    • انتقال خون از جنین به مادر یا از جنین به جنین
    • زردی ناشی از شیر مادر
    • تغذیه ناکافی نوزاد با شیر
    • امراض میتابولیک

اختلاط عمده زردی نوزادی:

مهم‌ترین و خطرناک‌ترین اختلاط زردی نوزادی، تجمع و رسوب بیلی‌روبین در حجرات دماغ می‌باشد که به نام کرنیکتروس (Kernicterus) یا انسفالوپاتی بیلی‌روبینی (Bilirubin Encephalopathy) یاد می‌شود.

این حالت می‌تواند سبب آسیب دایمی دماغ، مشکلات شنوایی و حرکتی، معلولیت‌های عصبی و حتی مرگ نوزاد گردد.

تداوی زردی نوزادی:

تداوی زردی نظر به علت آن صورت می‌گیرد و شامل موارد ذیل می‌باشد:

• • • فوتوتراپی (نوردرمانی)
    • تعویض خون
    • تداوی علت زمینه‌ای و تطبیق دوا در صورت ضرورت

توصیه به والدین:

هرگاه زردی در جلد یا سفیدی چشم نوزاد مشاهده شود، یا نوزاد بی‌حال بوده، شیر را به خوبی نخورد و یا گریه غیرعادی داشته باشد و یا حملات اختلاجی داشته باشد باید هرچه زودتر به نزدیک‌ترین مرکز صحی مراجعه گردد.

زردی نوزادی قابل تداوی است؛ اما تأخیر در تشخیص و درمان می‌تواند سبب عوارض جبران‌ناپذیر و دایمی گردد.

اسهالات در اطفال:

اسهال عبارت است از دفع مواد غایطه با قوام نرم یا آبکی، بیش از سه مرتبه در مدت ۲۴ ساعت. اسهالات یکی از عوامل مهم مرگ‌ومیر در اطفال بوده و همچنان می‌تواند سبب سوءتغذیه در آنان گردد. عمده‌ترین راه انتقال اسهالات، انتقال مدفوعی ـ دهانی (Feco-Oral) از طریق آب و غذای آلوده می‌باشد.

عوامل ایجادکننده اسهالات در اطفال:

1. 1. • باکتری‌ها

• • • • E. coli
      • Shigella
      • Salmonella
      • Vibrio cholerae
    • ویروس‌ها
      • Rotavirus
      • Enteric adenovirus
    • پارازیت‌ها
      • Entamoeba histolytica
      • Giardia lamblia
      • Cryptosporidium
    • فنگس‌ها
      • Candida albicans
    • عوامل غذایی
      • تغذیه بیش از حد (Overfeeding)
      • گرسنگی و کمبود غذا (Starvation)
      • مسمومیت غذایی (Food poisoning)
      • حساسیت غذایی (Food allergy)
    • سایر انتانات
      • التهاب گوش میانی (Otitis media)
      • سینه‌بغل (Pneumonia)
      • انتان مجاری ادراری (UTI)

فکتورهایی که خطر بروز اسهالات را در اطفال افزایش می‌دهند:

• • • عدم تغذیه با شیر مادر
    • عدم رعایت حفظ‌الصحه
    • استفاده از آب و غذای آلوده
    • سوءتغذیه
    • ابتلا به امراض ساری، مانند سرخکان
    • واکسین نشدن اطفال
    • پایین بودن سطح آگاهی مادر

اختلاطات اسهالات:

اگر اسهالات به‌موقع تشخیص و تداوی نشود، می‌تواند سبب بروز اختلاطات خطرناک و حتی مرگ گردد. مهم‌ترین اختلاط اسهالات، کم‌آبی بدن (Dehydration) است که در صورت شدت یافتن، می‌تواند منجر به شاک (Shock) و در نهایت مرگ شود. تشخیص و تداوی به‌موقع اسهالات، نقش مهمی در جلوگیری از کم‌آبی بدن، سوءتغذیه و کاهش مرگ‌ومیر اطفال دارد.

علائم خطر در دوران نوزادی که باید جدی گرفته شوند:

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، هرچه زودتر به داکتر یا مرکز صحی مراجعه کنید:

• • • • تب یا کاهش درجه حرارت بدن
      • ناله کردن مداوم
      • کاهش سطح هوشیاری یا بی‌حالی شدید
      • تنفس سریع (بیش از ۶۰ بار در دقیقه)
      • تشنج و یا اختلاج
      • پرپر زدن پره‌های بینی هنگام تنفس
      • کبودی لب‌ها یا جلد
      • زردی
      • کاهش قدرت مکیدن شیر
      • گریه با صدای زیر و غیرطبیعی
      • استفراغ مکرر
      • خونریزی

تشخیص و مراجعه به‌موقع می‌تواند از عوارض جدی و حتی خطرات جانی در نوزادان جلوگیری کند.